maandag 6 oktober 2014

Hedendaags antisemitisme

Hedendaags antisemitisme

Door Elma Drayer

30 september 2014

Israël is een land als talloze andere landen: dubieuze ontstaansgeschiedenis en zwarte bladzijden, maar evengoed het volste recht van bestaan. Waarom laat uitgerekend dit land de hartstochten telkens zo oplaaien?

Elma Drayer: 'Het viel me zwaar om te blijven geloven dat anti-Israëlisch enthousiasme iets héél anders is dan antisemitisch enthousiasme'

Ik ben extreem-rechts, PVV-adept, goedprater, filosemiet, sta vast op de loonlijst van het CIDI, en mijn favoriete vakantiebestemming moet wel Israël zijn. Trouwens, hoe is het mogelijk dat een voormalig verzetsblad mijn stukken afdrukt? De helden die destijds hun leven gaven, zouden zich omdraaien in hun graf!

Zie hier een bloemlezing uit de hartverwarmende reacties die ik de laatste jaren zoal mocht ontvangen. Steen des aanstoots: ik schrijf weleens over Israël en zijn bestrijders. Waarbij ik niet verhul dat het land naar mijn smaak het volste recht van bestaan heeft.

Pathologische liefde

Disclaimer: iedereen mag van mij schelden, insinueren en lasteren dat het een aard heeft. Leve de vrije meningsuiting, nietwaar. Bovendien zijn de kwalificaties die mij ten deel vallen nog een wonder van wellevendheid vergeleken bij wat Joodse medestanders over zich heen krijgen.

Maar curieus is het wel. Kennelijk behoor je met opvattingen als de mijne tegenwoordig geheel vanzelfsprekend tot het groezelig-rechtse kamp – ongeveer zoals je ooit automatisch 'reactionair' was als je vraagtekens plaatste bij het reëel bestaande socialisme. Leerrijke ervaring, kan ik melden, zeker als je politieke hart nooit anders klopte dan links.

Speciale aandacht verdient daarbij het triomfantelijke pejoratief 'filosemiet'. Daarmee willen critici geloof ik zeggen dat wie nu nog het bestaansrecht van Israël verdedigt wel móét lijden aan een pathologische liefde voor het Joodse volk.

In antisemitische ogen kan er in deze kwestie geen neutral ground bestaan, je bent ofwel een vijand, ofwel een 'vriend' van de Joden

Ongetwijfeld onbewust grijpen zij terug op een begrip dat rond 1880 voor het eerst opdook in het Duitse keizerrijk, zoals de Britse historicus Lars Fischer laat zien in de essaybundel Philosemitism in History (2011). Politieke antisemieten, toen sterk in opkomst, muntten het scheldwoord om hun tegenstanders in diskrediet te brengen. Fischer: 'De duidelijke implicatie was dat iedereen die zich keerde tegen antisemitisme wel onder één hoedje moest spelen met "de Joden".' Waarom zou je het anders opnemen voor deze verachtelijke mensensoort?

In antisemitische ogen, schrijft hij, kon er in deze kwestie geen neutral ground bestaan: je was ofwel een vijand, ofwel een 'vriend' van de Joden. 'Filosemiet,' aldus publicist Adam Kirsch in een recensie, had dezelfde vileine lading als later de term nigger lover, gebruikt door Amerikaanse racisten voor medeblanken die betrekkingen onderhielden met zwarten.

Interessant, evenzogoed, dat juist 'filosemiet' weer zo in zwang is om tegenstanders in de verdachte hoek te zetten. Preciezer: om iedereen te desavoueren die Israël weigert te beschouwen als Enige Schurkenstaat tussen Louter Vreedzame Naties.

Israël is omringd door miljoenen buren die hen het liefst definitief willen verjagen en dat laten merken ook. Bron: Wikipedia

Anti-Israëlisch, antisemitisch

In mijn ogen ligt de kwestie nogal simpel. Israël is een land als talloze andere landen. Het heeft een dubieuze ontstaansgeschiedenis, kent zwarte bladzijden, verdedigt dubieuze grenzen, neemt niet zelden uiterst dubieuze beslissingen. Klein verschil: de inwoners weten zich omringd door miljoenen buren die hen het liefst definitief zouden willen verjagen. En zulks nogal ostentatief laten merken ook.

Maar zo simpel mag het, begrijp ik, niet liggen. Tot de opinions chics behoort heden ten dage immers dat je je solidair betoont met de Palestijnse Zaak, en de staat Israël beschouwt als een 'onherstelbare vergissing'. Tot diep in de jaren zeventig, luidt dan de verklaring, liepen wij als makke schaapjes achter de zionisten aan. Nu weten wij beter. Nu hebben wij het licht gezien – mét Dries van Agt en vele andere bekeerlingen.

Vaste prik is daarbij de mokkende mantra dat je 'niks mag zeggen' over Israël of je wordt meteen voor antisemiet uitgemaakt. Terwijl kritiek op Israël en antisemitisme 'niets met elkaar te maken hebben'. Hooguit ben je dan antizionist. Dat is iets héél anders.

Daar zit beslist iets in. Dat je, om maar wat te noemen, Israëls nederzettingenpolitiek veroordeelt, betekent allerminst dat je tevens geloof hecht aan de Protocollen van de wijzen van Sion. Noch dat je Joden als een minderwaardig ras beschouwt. Laat staan dat de uitroeiing aller Joden je een heel goede oplossing lijkt. Kritiek op Israël, kortom, is net zo legitiem als kritiek op welke andere vreemde natie dan ook. Bleef het daarbij, er was niks aan de hand.

Alleen: waarom klinkt er dan uitgerekend bij dit land steevast zo'n hoge toon in door? Waarom laat uitgerekend dit land de hartstochten telkens zo oplaaien? Waarom gelden uitgerekend voor dit land torenhoge maatstaven waaraan het voortdurend herinnerd dient te worden? Terwijl het, zacht gezegd, beslist niet de enige natie ter wereld is die zich bij tijd en wijle lelijk misdraagt?

Het betekent niet dat de treinen naar het Oosten weer klaar staan maar wel de herhaling van een al te bekend refrein: Joden kunnen zich maar beter gedeisd houden

'Kritiek op Israël,' schreef socioloog Abram de Swaan al in 2005, 'komt moeizaam in Europa. Er moet altijd nog iets overwonnen worden. Maar als die aarzeling eenmaal opzijgezet is, dan volgt ineens de opluchting. Dan volgt met vaart en verve de ene beschuldiging op de andere en breekt opeens een anti-Israëlisch enthousiasme door.'

Nadrukkelijk wilde De Swaan dit destijds niet antisemitisch noemen. 'Roep niet "vuur" als er geen brand is,' vond hij. Wijze woorden. Maar bijna tien jaar later ben ik minder mild gestemd. Meer en meer zie ik het anti-Israëlisch enthousiasme wel degelijk soepeltjes overvloeien in antisemitisch enthousiasme.

In 2010 opperde oud-VVD-leider Frits Bolkestein dat er voor 'bewuste Joden' vanwege het oplaaiende antisemitisme op termijn geen toekomst meer was in Europa. Zij deden er verstandig aan hun kinderen te adviseren naar de Verenigde Staten of naar Israël te verhuizen. De uitspraak kwam de man op veel hoon te staan. Hij zou te somber zijn en schromelijk overdrijven. Niemand weet of Bolkestein gelijk krijgt. Maar dat het klimaat er voor Joden niet knusser op wordt, lijkt me geen héél gewaagde constatering. Dat betekent niet dat de treinen naar het Oosten weer klaar zouden staan. Het betekent slechts de herhaling van een al te bekend refrein: Joden kunnen zich maar beter gedeisd houden.

Uitgemaakt voor Mossad-agent

Begin vorig jaar figureerden vier Nederlands-Turkse pubers uit de Arnhemse wijk Broek in de NTR-reeks Onbevoegd gezag. Buurtvrijwilliger Mehmet Sahin, onderzoeker aan de Vrije Universiteit en zelf van Koerdische komaf, las ze fragmenten voor uit het dagboek van Anne Frank. Tot zijn verbijstering reageerde een van de jongens met de mededeling 'wel tevreden' te zijn over wat Hitler destijds met de Joden had gedaan. Zijn vriendjes knikten instemmend. Joden maken nu toch 'miljoenen' Palestijnen af? 'Ik haat alle Joden,' aldus de jongen. 'Klaar. Die gedachte kan jij niet van me weghalen.'

Aanvankelijk leidde de reportage tot verontruste columns, tot bezorgde brieven en Kamervragen. Maar al snel namen de sussende geluiden de overhand. Dit waren toch gewoon pubers die niet wisten waarover ze spraken? 'En misschien,' zo viel te lezen op Republiek Allochtonië, 'kunnen we ons zelfs door deze jongens laten inspireren. Hun oordeel over joden raakt kant nog [sic] wal, althans zolang we bij "joden" denken aan wat die term voor ons betekent. Maar hun oordeel over het optreden van de staat Israël, op hoe weinig dat ook berust, is zo gek nog niet.'

Uiteindelijk kreeg slechts een van de jongens van de rechter 'een educatieve sanctie' opgelegd. Met de vrijwilliger liep het minder goed af. Op straat werd hij uitgemaakt voor Mossad-agent, hoerenzoon, Joodse verrader, hij ontving doodsbedreigingen, durfde niet meer naar de moskee te gaan. Toen hij op een dag terugschold, kreeg hij een 'strafrechtelijke waarschuwing' opgelegd. Ten langen leste zag Mehmet Sahin zich genoodzaakt met zijn gezin te verhuizen naar een andere gemeente – op eigen kosten, welteverstaan. Zijn buurtgenoten gingen vrijuit.

'Die jongens zijn niet gestraft maar ik ben gedwongen te vluchten en onder te duiken. Ik begrijp nu pas goed wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog is gebeurd'

De boodschap die de Nederlandse samenleving in deze kwestie afgaf, laat zich niet moeilijk duiden. Wie zijn antisemitisch enthousiasme de vrije loop laat, hoeft niets te vrezen. Wie het waagt om het aan de orde te stellen, ziet maar hoe hij zich redt. Of, zoals Mehmet Sahin achteraf zelf bitter constateerde in Elsevier: 'Er is mij veel onrecht aangedaan. Die jongens zijn niet gestraft, maar ik ben gedwongen te vluchten en onder te duiken. Ik begrijp nu pas goed wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog is gebeurd.'

Hitlergroet

Waren de Arnhemse pubers een uitzondering, zoals menigeen ons wilde doen geloven? Was hier sprake van een betreurenswaardig incident, opgeblazen door de sensatiebeluste media en door het CIDI dat – zoals wij allen weten – achter elke boom antisemitisme ontwaart? Dat zou een hele opluchting zijn. Helaas stellen de gebeurtenissen van deze zomer wat dat betreft weinig gerust.

Toen het conflict in de Gazastrook opnieuw losbarstte, waren er in alle grote Europese steden betogingen. Want de islamistische terreurbeweging IS mag op grote schaal medemoslims, christenen en yezidi's uitmoorden, in het drama rond de Oekraïne mogen volstrekt onschuldigen de dood vinden, Boko Haram mag honderden meisjes tot slaaf maken – daar komen Europese nieuwsconsumenten hun huis niet voor uit. Nu het evenwel om Israël ging, barstte de publieke verontwaardiging weer eens los.

En net als elders worstelden demonstranten ook in ons land hevig met het onderscheid tussen de staat Israël, de Israëliërs en de Joden die zich daarbuiten bevinden.

Op een betoging eind juli te Den Haag hoorde je luid en duidelijk 'Dood aan de Joden' scanderen. Een ondubbelzinnige oproep tot terminaal geweld, zou je zeggen, ook nog eens gericht op een beduidend omvangrijker doelgroep dan alleen de inwoners van Israël. Toch liet het bevoegd gezag per ommegaande weten dat de uitlatingen niet waren 'ervaren' als 'grensoverschrijdend'. Pas na lang aandringen en een petitie kwam de Haagse driehoek terug op zijn besluit en werden er alsnog twee mannen aangehouden. Het Amsterdamse gemeentebestuur pakte de zaak voortvarender aan. Het liet op voorhand weten antisemitische uitlatingen tijdens protesten niet te tolereren. Toch kon een demonstrant er voor het oog van de camera de Hitlergroet brengen, terwijl een politieagent tolerant toekeek.

Critici zeggen dat wie nu nog het bestaansrecht van Israël verdedigt wel móét lijden aan een pathologische liefde voor het Joodse volk

Lobbypraktijken

Graag gezien spreker bij de demonstraties was de Nederlands-Marokkaanse rapper Appa. De slachtoffers van de Holocaust, betoogde hij, waren veranderd in 'daders'. Maar uit schuldgevoel over onze laffe houding tijdens de Tweede Wereldoorlog durfden wij daar niks van te zeggen. Daarom ook liepen wij aan de leiband van het CIDI, ofwel directeur Esther Stinkvoet, 'een smerig mens, een akelige heks'. Gelukkig bestonden er ook nog 'echte' Joden, die niets moesten hebben van de 'terroristenstaat'. Deze welwillende nuancering belette de rapper niet om zijn speech te larderen met de woorden: 'Fuck de Talmoed!'

Ongeveer tegelijkertijd kwam voormalig GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi uit de kast. Op Joop.nl beschreef hij hoe hij 'radicaliseerde' – met dank aan Israël en zijn 'goedpraters'. Hij vertelde hoe hij ineens zijn Joodse vrienden ontliep. Hoe hij ineens 'alle' media verdacht 'van het moedwillig steunen van propaganda van de Israëlische regering'. En hoe hij ineens begrip kon opbrengen voor zijn moeder. Zij had namelijk in de tram 'Joodse mensen' zien zitten, waarna ze 'uit ongemak' opstond om verderop plaats te nemen. De zoon: 'Het interesseert me niet.'

Intussen werd de bewaking bij Joodse instellingen en scholen verscherpt, ontvingen Joodse BN'ers bedreigingen. De eigenaar van modeketen Cool Cat werd uitgemaakt voor 'vieze vuile Jood' en kreeg te verstaan dat zijn winkels in de fik zouden gaan. Ook zijn personeel van Marokkaanse komaf werd bedreigd: dat waren collaborateurs. Een Israëlisch gezin dat te Waterland een vakantiehuis had geboekt, kreeg op de valreep te horen dat het niet welkom was. 'Zolang die disproportionele geweld aanhoudt,' verklaarde de eigenaar fier, 'neem ik geen gasten uit Israël meer aan.' (O nee, dit laatste incident mag ik niet meetellen. Dat hoort slechts in de categorie: als het om Israël gaat, mag je gerust alle inwoners over één kam scheren.)

Net als elders worstelden demonstranten ook in ons land hevig met het onderscheid tussen de staat Israël, de Israëliërs en de Joden die zich daarbuiten bevinden

Uiteraard gingen de remmen helemáál los op de sociale media. Eind juli kwam het landelijk Meldpunt Discriminatie Internet met een tussentijdse rapportage. In de eerste twee weken van het Gazaconflict zag het naar eigen zeggen méér antisemitische uitlatingen langskomen op het web dan in zijn hele zeventienjarige bestaan. De hashtag #hitlerwasright werd meer dan 10.000 keer gebruikt, de hashtag #hitlerdidnothingwrong bijna 3700 keer. Op Facebook trof het meldpunt teksten aan als: 'Allah swt ziet alles, joden! Jullie gaan eraan!!!!' 'Hitler kom terug en slacht al die KK joden.' 'Rezpect voor Hitler.' 'Hier een foto van joden die het bloed van onze broeders en zusters drinken.' 'De enige echte Holocaust is nu in Gaza.' Behalve De Telegraaf vond geen enkele nieuwsmedium het nodig om aan de tussentijdse rapportage aandacht te besteden.

Diezelfde krant stelde op 7 augustus gratis ruimte beschikbaar voor een paginagrote oproep van 86 prominente Nederlanders. Motto: 'Kritiek op Israël oké. Jodenhaat nee.' Het was voor nrc.next en moederkrant NRC Handelsblad aanleiding voor diepgravende research – niet naar het verschijnsel Jodenhaat zelve, maar naar de lobbypraktijken van het CIDI, coördinator van de actie. Niet eens zo stille suggestie: achter de schermen tracht de club op dekselse wijze de media te bespelen. Zelfs NRC's Ombudsman erkende achteraf dat het stuk wel 'een beetje' las alsof 'lobbyen per definitie onkies is'. Hij had eraan toe kunnen voegen: als het om Israël gaat wél. Maar dat deed hij niet.

'Er is veel leed aan Palestijnse zijde maar geen sprake van industriële vernietiging van het Palestijnse volk'
Foto: Wikipedia

Even erg

Al met al, wil ik maar zeggen, viel het me na deze zomer nogal zwaar om te blijven geloven dat anti-Israëlisch enthousiasme iets héél anders is dan antisemitisch enthousiasme.

Wat mij in de retoriek van de demonstranten bovenal trof, was hoe één argumentatie de glansrol vervulde: de Joden die zelf in de Tweede Wereldoorlog zo hebben geleden onder de nazi's, zijn welbeschouwd geen haar beter. Kijk naar wat Israël nu de Palestijnen aandoet.

Het is de logica die je terughoorde bij rapper Appa, die je terugzag in de tot swastika's omgetoverde davidssterren, die je teruglas in tweets als die van voormalig PVV-raadslid en moslimbekeerling Arnoud van Doorn: 'Het monopolie op het "ultieme leed" dat veel Joden claimen is misplaatst, egoïstisch en volledig uitgemolken. #Gaza.'

Voor de goede orde: niet alleen in islamitische dan wel radicaal-linkse hoek klinken dit soort geluiden. Ook andere medeburgers mogen graag wijzen op de parallellie – zie de affaires die zich de laatste jaren afspeelden rond de Dodenherdenking. Of het nu ging om het achterneefje van een SS'er dat een gedicht zou voorlezen op de Dam, of om een slachtoffermonument waarop naast Joodse ook Duitse namen moesten komen: met opvallend gemak werd een verband gelegd tussen de dode Joden van toen en de springlevende Joden van nu.

In de retoriek vervulde één argumentatie de glansrol: de Joden die zelf in de Tweede Wereldoorlog zo hebben geleden onder de nazi's, zijn welbeschouwd geen haar beter

Heropvoedingskampen

Kleine greep uit de honderden lelieblanke reacties die verschenen op de veelgelezen site nujij.nl: 'Waarom zijn er nog van die Joodse organisaties eigenlijk? Om te frustreren? Om af te leiden van wat er in Israël gebeurt? Ik snap werkelijk niet waar ze het lef vandaan halen om zichzelf zo boven andere mensen te plaatsen.'

'Als de Joden zichzelf zo zielig vinden en respect willen moeten ze in hun "thuisland" de wereld maar eens tonen dat ze zelf van goede wil zijn.'

'Als ik zie hoe de nakomelingen van deze groep zich na hun emigratie naar Israël zijn gaan gedragen, is er van mijn vroegere sympathie niets meer over.'

Deze reacties hadden de censuur doorstaan. Andere waren 'verwijderd door redactie'. Dat leverde weer de volgende verzuchting op: 'Grappig, hier word je verwijderd als je zegt dat Joden de nieuwe dictators van de wereld zijn. Jammer dat de waarheid niet gezegd mag worden.'

Nu zal niemand ontkennen dat er onnoemelijk veel leed is aan Palestijnse zijde. Maar wie dit lijden losjes vergelijkt met de Holocaust, de term 'genocide' in de mond neemt of de Gazastrook een concentratiekamp noemt, heeft toch werkelijk enige afslagen gemist.

Hoe akelig en zwaar het bestaan in de Gazastrook ook mag zijn, er is geen sprake van industriële vernietiging van het Palestijnse volk. Sterker, juist de Gazanen hebben Hamas aan de macht geholpen, een islamistische organisatie die in 1988 expliciet in haar beginselen heeft opgenomen dat ze streeft naar de totale vernietiging van de staat Israël. (Een voornemen dat ze tot op de dag van vandaag niet heeft herroepen.)

Wie het lijden aan Palestijnse zijde losjes vergelijkt met de Holocaust heeft toch werkelijk enige afslagen gemist

En dan nog. Het denkbeeld dat Joden vanwege de Holocaust beter zouden moeten weten, is net zo mal als het denkbeeld dat ze matzes fabriceren uit kinderbloed. Wie dat beweert, merkte de Duitse publicist Henryk Broder ooit op, zegt eigenlijk dat de concentratiekampen bedoeld waren als morele heropvoedingskampen. Wie dat beweert, aldus de Britse schrijver Howard Jacobson, zegt eigenlijk dat de Holocaust een test was die Joden tot betere mensen had moeten maken. 'Well guess what,' voegde hij eraan toe, 'we're not'.

Het was dezelfde Jacobson die vorig jaar betoogde dat de wereld de Joden de Holocaust nooit zal vergeven. Ik zie zijn gelijk met de dag meer bevestigd.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten