vrijdag 5 juni 2015

De opmerkelijk blinde vlek in het Westen 1

Het gevaar van instabiliteit.

 

Na de zogenaamde Arabische Lente is een groot deel van het Midden Oosten in onderlinge strijd en oorlog geraakt. De strijd in Syrie heeft meer dan 200.000 doden tot nu toe opgeleverd en in Irak en Jemen  is een groot, maar onbekend, aantal slachtoffers gevallen. Hele volksstammen zijn tot vluchteling geworden en op de vlucht geslagen, zowel in de regio als daarbuiten. De hele “gordel” Irak, Syrie en Libanon is verdeeld in allemaal elkaar bestrijdende groepen, hetzij via (de enige juiste) religie of via clans of nationalisme. Libanon is hierin een uitzondering omdat de verdeeldheid door Hezbolla`s macht een soort eenheids-idee geeft. Ook Jemen dreigt aan versplintering ten prooi te vallen. Het gevolg is een strijd die onoplosbaar lijkt te zijn en de linies van de diverse oorlogen verplaatsen zich vaak heen en weer. Dan weer wint de een, dan weer de ander. Van deze chaos maken de jihadisten optimaal gebruik en hun staat IS wordt geleidelijk steeds groter. De oude grenzen van Syrie en Irak zullen waarschijnlijk verdwijnen voor een aantal nieuwe grenzen. Daarnaast blijven de Koerden streven naar hun eigen onafhankelijke staat en ze zijn al behoorlijk autonoom bezig.

Coalities in dit gebied worden iedere keer, afhankelijk van de gemeenschappelijke vijand, gemaakt en de consistente tegenstelling wordt door Iran met zijn proxy`s en Saoedi Arabie met zijn soeni-bondgenoten gevormd. Naast deze nog stabiele landen speelt Egypte een rol, dat weer door de macht van het leger als eenheid optreedt en Turkije, dat steeds meer een (gevaarlijke) dictatuur aan het worden is. Zo op het oog lijkt de tegenstelling shia-soeni de scheidslijn, maar Arabieren in de regio spreken dat hardnekkig tegen. Zij zien meer een tegenstelling op sociaal-economisch gebied, maar eigenlijk is, op Iran na, geen enkele bevolking in dit gebied als geheel goed opgeleid, is de gezondheidszorg er voor de elite en is de werkeloosheid onder de jeugd groot. Met de toenemende invloed van IS, dat de moderniteit de oorlog heeft verklaard, lijkt er gestreeft te worden naar nog meer achterstand en verliest het Midden Oosten steeds meer aansluiting bij de rest van de wereld.

Ook in Palestina zit een fragiel bewind doordat clans elkaar het licht in de ogen niet gunnen. Het meest uitgesproken zie je dat in de oorlogstoestand tussen Hamas en Fatah. Doordat Israel die situatie onder controle houdt zie je weliswaar diverse infiltratiepogingen van jihadisten in Gaza en op de Westbank, maar blijft hun invloed beperkt. Zo wordt daar een stukje stabiliteit in stand gehouden door de kracht van Israel.

Wat probeert het Westen nu om de situatie te verbeteren? Dat is  een goede vraag en het antwoord is verbijsterend. De chaos laten ze de chaos. Nu eens sturen ze wat wapens, dan weer sluiten ze zich tijdelijk aan bij een coalitie. Maar in twee zaken maken ze grote fouten. Door Iran te bevrijden van zijn sancties krijgen ze, in tegenstelling tot wat ze denken, geen grip op de ontwikkeling van atoomwapens. Iran heeft ook in het verleden controles aan zijn laars gelapt en niets wijst erop dat Iran dat nu niet zal doen. Dat heeft desastreuze gevolgen voor de stabiliteit van de regio. Ten eerste zal Iran zijn proxy`s, zodra het zijn bevroren tegoeden terug heeft, gigantisch gaan bewapenen, waardoor er een grote verschuiving van krachten komt. Ten tweede zal Iran binnen afzienbare tijd zijn atoomwapen hebben en afgezien van alle chantage mogelijkheden zal er nog een reactie komen: zowel Saoedi Arabie als Egypte als Turkije zullen een atoomwapen willen. Er zal een wapenwedloop naar atoomwapens ontstaan, wat desastreus is en niet alleen voor die regio.

De andere fout betreft het beleid ten aanzien van Israel. Daarover een volgende keer meer.

 

MS

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen